بهاء الدين محمد بن شيخعلي الشريف اللاهيجي

مقدمهء مصحح 2

تفسير شريف لاهيجى ( فارسى )

دانش نيازمندى محسوسى است كه در كشورها بوجود كتب و مطبوعات سودمند و تربيتى پيدا شده است . احساس و ادراك اين خواسته و نياز ، امر طبيعى و فطرى است . به همان اندازه كه خواسته‌هاى مردم امروز در امور مادّى و ماشينى رو بفزونى گذارده است ، طبعا خواهشهاى انديشه و روان افراد نيز بسط و توسعه يافته است . چنان كه تن آدمى براى زيستن و رشد و نمو بخوردنيها و نوشيدنيها و پوشيدنيهاى گوناگون و وسايل و ابزار ماشينى و مادى نياز دارد خرد و روان او نيز بغذاهاى معنوى و روحى كه عبارت از دانش و فرهنگ و هنر است نيازمند مىباشد . اين معنى را يكى از دانشمندان در عبارتى تازى چنين بيان كرده است : العقل يحتاج إلى مادة من الادب كما تحتاج الأبدان الى قوتها من الطعام . بهترين غذاى خرد و روان كتاب است و سودمندترين كتب و مطبوعات آن قسمت است كه بر دستورهاى تربيتى و اجتماعى و تهذيب و تصفيهء اخلاق و روان مشتمل باشد و مردم را بخوشبختى حقيقى و زندگى واقعى انسانى راهنمايى كند . كشور ما در حال حاضر از هر زمانى به اين گونه كتب نياز بيشترى دارد زيرا بايد با كمال تأسّف اذعان كرد كه بواسطهء پاره‌اى تقليدهاى نابجا از كشورهاى غربى و نشر بسيارى از نوشته‌هاى زيان آور كه نويسندگانى ناآزموده و سودپرست و مغرض آنها را در ميان مردم پراكنده ميكنند ، تعادل واقعى ميان قواى مادّى و معنوى و اعتدال ميان خواهشهاى جسمانى و روحانى از ميان مردم رخت بر بسته و عموم مردم را بسوى پرتگاه فساد و تباهى سوق ميدهد . در نظر خردمندان و واقع بينان اين بىاعتدالى و هرج و مرج اخلاقى و روانى بزرگترين خطرى است كه قومى را بسوى بدبختى و زبونى و بيچارگى سوق ميدهد اين همان مرض مهلك و بنيان كن است كه نويسندهء بزرگ فرانسه منتسكيو در كتاب سودمند اجتماعى خود « علل ترقّى و